"Motor sarımı ne kadar?" sorusunun cevabı telefonda tek rakamla verilemez; çünkü ücret motorun kendisine ve yapılacak işe göre değişir. Bu yazıda rakam vermiyoruz (bakır fiyatı ve işçilik her gün, her şehirde farklıdır); ama teklifi neyin belirlediğini bilirseniz ustayla daha rahat konuşursunuz.
1. Motorun gücü ve boyutu
Ücretin en büyük kalemi bakır teldir. Motor büyüdükçe kullanılan bakır miktarı ve sarım işçiliği artar.
2. Bakır fiyatı
Emaye bakır tel, dünya bakır fiyatına ve döviz kuruna bağlıdır. Bu yüzden aynı motorun sarım ücreti birkaç ay arayla farklı olabilir.
3. Motorun tipi ve devri
- Tek fazlı (monofaze) motorlarda ana ve yardımcı sargı vardır.
- Üç fazlı (trifaze) motorlarda sargı düzeni farklıdır.
- Çift devirli, frenli, dalgıç pompa ve özel gerilimli motorlar daha fazla işçilik ister.
- Devir düştükçe (kutup sayısı arttıkça) bobin sayısı ve işçilik artar.
4. Ek işler
Teklifte yalnızca sarım olup olmadığını sorun. Şunlar ayrıca ücretlendirilebilir:
- Rulman ve keçe değişimi
- Mil tamiri, yatak burcu, kaynak dolgu
- Kondansatör, klemens, fan ve fan kapağı
- Rotor balansı
- Pompa motorlarında salmastra, çark ve gövde işleri
5. Kalite: tel, yalıtım ve vernik
Yüksek ısı sınıfına dayanıklı tel ve yalıtım malzemesi, vakumlu ya da daldırma vernikleme ve fırınlama maliyeti artırır ama motor ömrünü uzatır. En ucuz teklif, bu adımlardan birinin atlandığı teklif olabilir.
6. Aciliyet ve yerinde servis
Mesai dışı çalışma, hafta sonu teslim ya da motorun sahada sökülüp takılması ek ücrete yol açabilir.
Doğru teklif almak için
- Motor etiketinin fotoğrafını çekin (kW/HP, devir, gerilim, akım).
- Arızayı ve motorun hangi makinede çalıştığını anlatın.
- Teklifin neleri kapsadığını, garanti süresini ve teslim süresini yazılı isteyin.
- Mümkünse iki-üç atölyeden teklif alın.
Sık sorulan sorular
Telefonda kesin fiyat alabilir miyim?
Etiket bilgileriyle yaklaşık bir aralık alabilirsiniz. Kesin fiyat genellikle motor açılıp sargı ve rulmanlar görüldükten sonra verilir.
Bakır yerine alüminyum tel kullanılır mı?
Bazı ucuz motorlar fabrikadan alüminyum sargılı gelir. Sarımda çoğunlukla bakır tercih edilir; hangi tel kullanılacağını ustanıza sorun.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Elektrik işlerinde güvenliğiniz için ehil bir ustaya danışın.